Verlichting voor video's thuis: zo zet je jezelf met simpele middelen goed in het licht

Goede verlichting voor video's thuis begint met drie regels: zet je gezicht naar een raam, vermijd licht van achteren en doe de plafondlamp uit. Is er te weinig daglicht, zet dan één lamp met zacht licht schuin voor je, net boven ooghoogte. Een ringlamp is handig, maar geen must. Met deze basis en een paar goedkope trucs ziet je gezicht er in een telefoonvideo helder, natuurlijk en flatteus uit.

Verlichting voor video's thuis: drie regels die altijd gelden

1. Licht komt van voren. Je hoofdlicht – raam of lamp – staat voor je of schuin voor je, nooit achter je.
2. Zacht gaat boven hard. Hoe groter de lichtbron ten opzichte van je gezicht, hoe zachter de schaduwen. Een groot raam is daarom beter dan een kale peer.
3. Eén soort licht tegelijk. Daglicht en warm lamplicht door elkaar geven een gezicht dat aan de ene kant blauw en aan de andere kant geel is.

Houd je je aan deze drie, dan zit je al goed. Alles hieronder is verfijning.

Daglicht: de goedkoopste lamp die er is

Een groot raam is een zachte, gelijkmatige lichtbron – precies waarvoor fotografen veel geld uitgeven aan softboxen. Zo haal je er het meeste uit:

• Gezicht naar het raam: zit zo dat het raam voor je of iets schuin voor je zit. Je telefoon staat tussen jou en het raam.
• Grijze lucht is goud waard: een bewolkte Hollandse of Vlaamse lucht werkt als één gigantische softbox. Het licht is zacht en flatteus.
• Geen direct zonlicht: schijnt de zon recht naar binnen, dan krijg je harde schaduwen en knijp je je ogen dicht. Een dun wit gordijn of een laken verspreidt het licht.
• Een raam op het noorden: krijgt bij ons nauwelijks direct zonlicht en geeft de hele dag gelijkmatig licht. Niet voor niets werkten schilders graag in een atelier met noorderlicht.
• Let op voorbijdrijvende wolken: verandert de helderheid midden in een take, neem dan een lamp erbij.

Tegenlicht: de meest gemaakte fout

De klassieker: je zit met je rug naar het raam. De camera past de helderheid aan het felle raam aan, en je gezicht wordt een donker silhouet. Kun je niet anders gaan zitten, doe dan het gordijn achter je dicht en zorg voor licht van voren. Ook een felle lamp midden in de achtergrond kan de belichting in de war sturen.

Opstellingen met één lamp

Je hebt geen studio nodig. Eén goede lamp volstaat als je hem slim neerzet.

De lamp schuin voor je

Zet de lamp ongeveer op 45 graden voor je, net boven ooghoogte. Dan valt er een zachte schaduw op één helft van je gezicht, wat diepte geeft. Staat de lamp te laag, dan krijg je het bekende griezelfilmeffect van onderaf.

Zacht in plaats van hard licht

Een kale lamp geeft harde schaduwen. Maak het licht zachter met een stoffen lampenkap, door de lamp op een witte muur te richten, of met bakpapier op ruime afstand voor een ledlamp, zodat er niets warm wordt.

De schaduwkant oplichten

Aan de kant tegenover je lamp licht je de schaduwen op met een lichte vlakte: een witte muur, een wit plankje, een groot vel karton of een laken over een stoelleuning. Goedkoper wordt een reflectiescherm niet.

De ringlamp: voor- en nadelen

Gebruik je een ringlamp, zet hem dan iets hoger dan je gezicht, draai de helderheid niet op het maximum en combineer hem waar het kan met daglicht van opzij. Draag je een bril, zet de ringlamp dan iets naast je in plaats van recht voor je.

Kleurtemperatuur: geen mengelmoes

Licht heeft een kleur. Daglicht is koel en zit rond de 5.600 kelvin, warmwitte lampen in de woonkamer zitten rond de 2.700 kelvin. Meng je die, dan krijgt je gezicht aan de ene kant een blauwzweem en aan de andere kant een gele gloed. De camera kan maar één witbalans kiezen, dus één kant ziet er altijd verkeerd uit.

De oplossing: kies één soort licht. Film je bij het raam, doe dan de lampen in de kamer uit. Film je 's avonds met lampen, sluit dan de gordijnen en gebruik lampen met dezelfde kleurtemperatuur. Bij instelbare ledlampen kies je de koelere stand als aanvulling op daglicht en de warmere voor een avondsfeer.

Lichttrucs in de app

Soms mist er alleen een beetje licht op je gezicht. Dan helpen hulpmiddelen in je camera-app:

• Ringlamp in de schermrand: in Cameratel wordt de rand van je scherm op verzoek een zacht licht voor je gezicht. Dat vervangt geen lamp in een donkere kamer, maar licht je ogen en huid zachtjes op als je dicht bij je telefoon filmt.
• Belichting en warmte bijstellen: is het beeld te donker, verhoog de belichting dan een beetje. Oogt het te geel of te koel, corrigeer dan met de warmte.
• Looks met beleid: Cameratel heeft 14 filmische looks die live over het beeld gaan. ‘Natuurlijk’ en ‘Studio’ zijn voor gezichten vaak de veiligste keuze; ‘Gouden uur’ verwarmt koel raamlicht.

Overdrijf het niet: helderheid achteraf toevoegen geeft in heel donkere beelden ruis. Echt licht is altijd de betere oplossing.

Snelle oplossingen voor typische problemen

Over dat flikkeren: in Europa werkt het stroomnet op 50 hertz. Sommige goedkope lampen flikkeren daardoor in een ritme dat je oog niet ziet, maar de camera wel – als strepen of een pulserend beeld. Zie je dat, probeer dan een andere lamp.

Goed licht is het halve werk; de rest zit in kader en uitstraling – lees daarvoor de tips voor talking head video's. Werkt je achtergrond niet mee, kijk dan bij achtergrond vervagen zonder green screen. Hoe je je telefoon goed neerzet, staat in het stappenplan jezelf filmen met je telefoon, en alle camerafuncties vind je bij de teleprompter-camera.