Nagrywanie kursu online i lekcji w domu – teleprompter dla nauczycieli i trenerów

Nagrywanie kursu online telefonem idzie najsprawniej, gdy dzielisz materiał na krótkie filmy z jednym celem, piszesz objaśnienia według schematu pytanie – wyjaśnienie – przykład – sprawdzenie, mówisz wolniej niż na co dzień i nagrywasz dłuższe lekcje częściami. Do tego poziomy format 16:9, ten sam setup w każdej lekcji i napisy, które kursant może włączyć, gdy ich potrzebuje.

Ten poradnik przyda się nauczycielom, korepetytorom, trenerom i każdemu, kto chce nagrać kurs w domu, bez studia i ekipy.

Nagrywanie kursu online: podziel lekcję na krótkie filmy

Godzinna lekcja nagrana w jednym kawałku to męka i dla ciebie, i dla kursanta. Lepiej podzielić ją na krótkie filmy, z których każdy odpowiada na jedno pytanie. Łatwiej je obejrzeć w przerwie, wrócić do trudnego fragmentu i poprawić jeden film zamiast całości.

Przykładowy plan modułu z matematyki dla maturzystów:

Każdy film ma tytuł w formie pytania albo celu. Kursant od razu wie, czego się nauczy, a ty – co dokładnie masz powiedzieć.

Skrypt objaśnienia: pytanie, wyjaśnienie, przykład, sprawdzenie

Dobre objaśnienie na wideo ma stały rytm. Zaczynasz od pytania, które kursant mógłby zadać, wyjaśniasz w kilku zdaniach, pokazujesz przykład i kończysz krótkim zadaniem do samodzielnego sprawdzenia. Tak to wygląda w praktyce:

# Pytanie
Skąd wiadomo, ile rozwiązań ma równanie kwadratowe?
[pause]
# Wyjaśnienie
Wystarczy policzyć deltę.
Delta to b do kwadratu minus cztery a c.
Jeśli delta jest dodatnia, są dwa rozwiązania.
Jeśli jest równa zero, jest jedno.
Jeśli jest ujemna, nie ma rozwiązań rzeczywistych.
[pause]
# Przykład
Weźmy x kwadrat minus pięć x plus sześć.
a to jeden, b to minus pięć, c to sześć.
Delta: dwadzieścia pięć minus dwadzieścia cztery, czyli jeden.
Delta jest dodatnia, więc mamy dwa rozwiązania: dwa i trzy.
# Sprawdzenie
Zatrzymaj film i policz deltę
dla x kwadrat plus dwa x plus pięć.

Zauważ, że liczby i wzory są zapisane słowami, tak jak je wypowiadasz. Dzięki temu czyta się je płynnie, a prompter podążający za głosem nie gubi się na symbolach. Wzory w zapisie matematycznym pokaż na tablicy, kartce albo grafice w montażu.

Mów wolniej niż na co dzień

Kursant notuje, zatrzymuje film, przelicza. Tempo, które sprawdza się w rolce, w lekcji jest za szybkie. Przy objaśnieniach mów wyraźnie wolniej niż w zwykłej rozmowie i rób pauzy po definicjach i ważnych krokach. Znacznik [pause] w skrypcie przypomni ci o tym w odpowiednim miejscu.

Jeśli chcesz wiedzieć, jak twoje tempo wypada na tle reguły kciuka i jak przeliczyć długość skryptu na czas, zajrzyj do tekstu o tempie mówienia i liczbie słów na minutę. W Cameratel raport z ujęcia pokazuje tempo w słowach na minutę, więc po pierwszej lekcji wiesz, czy trzeba zwolnić.

Sekcje i nagrywanie długich lekcji w częściach

Nawet krótkie filmy lepiej nagrywać fragmentami. Podziel skrypt na sekcje znakiem # – w przykładzie powyżej to „Pytanie”, „Wyjaśnienie”, „Przykład” i „Sprawdzenie”. Po każdej sekcji możesz wstrzymać nagrywanie, napić się wody, zerknąć na kolejną część i wznowić. W Cameratel pauza i wznowienie w środku ujęcia dają jeden ciągły plik wideo, więc nie musisz sklejać kawałków w montażu.

Taki sposób pracy przydaje się szczególnie przy dłuższych materiałach, na przykład omówieniu całego zadania maturalnego. Strukturę dłuższych filmów, z planem i przerywnikami, opisujemy w poradniku o scenariuszu filmu na YouTube.

Napisy w kursie: dostępność i pliki SRT

Napisy w lekcjach to nie ozdoba. Pomagają osobom niesłyszącym i słabosłyszącym, kursantom, dla których polski jest językiem obcym, i każdemu, kto ogląda lekcję w autobusie albo późnym wieczorem bez dźwięku. Ułatwiają też powtórkę, bo kluczowe definicje widać na ekranie.

Na platformach kursowych i na YouTube najlepiej sprawdza się osobny plik z napisami, który kursant włącza, gdy potrzebuje. Wiele platform edukacyjnych pozwala go dodać – sprawdź, jaki format obsługuje twoja: zwykle SRT albo podobny format tekstowy. W Cameratel napisy powstają automatycznie ze skryptu, a plik .srt wyeksportujesz jednym dotknięciem. Jak wgrać go na YouTube i co zrobić z polskimi znakami, wyjaśniamy w poradniku o plikach SRT.

Tablica, kartka czy slajdy: jak pokazywać przykłady

Objaśnienie z promptera to jedno, ale kursant musi też zobaczyć wzór, wykres czy zadanie. Masz kilka możliwości:

• Tablica za plecami. Naturalna i znajoma z sali lekcyjnej. Ustaw lampę z boku, żeby uniknąć odblasków, i pisz dużymi literami – na ekranie telefonu tablica jest mała.
• Kartka nagrana z góry. Osobne ujęcie dłoni rozwiązujących zadanie świetnie sprawdza się w matematyce, fizyce czy nauce języków. Wstaw je w montażu w miejsce, gdzie mówisz o przykładzie.
• Slajdy lub grafiki w montażu. Najczytelniejsze przy definicjach i wzorach. Zostaw w kadrze trochę miejsca obok siebie, jeśli grafika ma pojawić się na ekranie razem z tobą.

Niezależnie od metody trzymaj się zasady: najpierw mówisz, co za chwilę pokażesz, potem to pokazujesz, a na koniec jednym zdaniem podsumowujesz. Kursant wie wtedy, na co patrzeć.

Poziomo 16:9 i ten sam setup w każdej lekcji

Kurs ogląda się na komputerze albo tablecie, często obok slajdów i notatek. Dlatego nagrywaj w poziomie 16:9, w Full HD i 30 kl./s. Pion zostaw na krótkie zapowiedzi lekcji w mediach społecznościowych.

Spójność wyglądu buduje profesjonalny odbiór całego kursu. Przygotuj stały zestaw:

1. To samo miejsce – zaznacz taśmą pozycję statywu i krzesła.
2. To samo światło – najlepiej lampa, a nie okno, bo światło dzienne zmienia się w ciągu dnia.
3. Ten sam kadr i wysokość telefonu – zapisz je albo zrób zdjęcie ustawienia.
4. Te same ustawienia obrazu – rozdzielczość, liczba klatek, look i ekspozycja.
5. Ten sam strój w obrębie modułu – wtedy filmy nagrane w różne dni wyglądają jak jedna całość.
6. Ten sam początek i koniec – krótkie powitanie i stałe zdanie zamykające, np. zapowiedź kolejnej lekcji.

Z takim zestawem każda kolejna lekcja to kilka minut przygotowania i spokojne nagrywanie, a ty skupiasz się na tym, co najważniejsze: na tłumaczeniu.