ضبط ویدیو آموزشی و دوره آنلاین در خانه؛ راهنمای تله پرامپتر برای معلم‌ها و مدرس‌ها

ضبط ویدیو آموزشی در خانه وقتی نتیجه خوب می‌دهد که هر درس را به ویدیوهای ۳ تا ۱۰ دقیقه‌ای تقسیم کنید، برای هر ویدیو متن توضیح بنویسید، آن را با تله پرامپتر کمی آهسته‌تر از گفت‌وگوی معمولی بخوانید، درس‌های بلند را بخش‌بخش ضبط کنید و روی همه ویدیوها زیرنویس بگذارید. معلم کنکور باشید، مدرس آیلتس یا کسی که دوره برنامه‌نویسی می‌سازد، همین روش برای همه جواب می‌دهد.

تله پرامپتر برای معلم مفید است چون حرف زدن سر کلاس با حرف زدن جلوی دوربین فرق دارد. سر کلاس، صورت شاگردها نشان می‌دهد مطلب را گرفته‌اند یا نه؛ جلوی دوربین این بازخورد نیست و متن نوشته‌شده نمی‌گذارد از مسیر خارج شوید.

درس را به ویدیوهای کوتاه تقسیم کنید

گذاشتن یک کلاس یک‌ساعته در یک ویدیو آسان است، اما برای شاگرد سخت. اگر دقیقه بیستم چیزی را نفهمد، دوباره کل کلاس را باز نمی‌کند. در ویدیوهای کوتاه، هر مفهوم خانه خودش را دارد. مثلاً یک فصل گرامر انگلیسی را می‌شود این‌طور تقسیم کرد:

نام هر ویدیو را روشن بگذارید، مثل «فصل ۳، ویدیو ۲: ساختار حال کامل»، تا شاگرد شب امتحان فوراً ویدیوی درست را پیدا کند.

متن توضیح برای ضبط ویدیو آموزشی

توضیح خوب یک ساختار ساده دارد: امروز چه یاد می‌گیریم، مفهوم با کلمه‌های ساده، یک مثال روزمره، یک اشتباه رایج، جمع‌بندی و در آخر یک سؤال که شاگرد خودش حل کند. لازم نیست کل کلاس را کلمه‌به‌کلمه بنویسید، اما تعریف‌ها، مثال‌ها و جمع‌بندی را حتماً بنویسید؛ همان‌جاهایی که نباید اشتباه شود.

# درس امروز
امروز می‌خواهیم بفهمیم
حال کامل در انگلیسی کی به کار می‌رود.
[pause]
# مفهوم
حال کامل پلی است بین گذشته و حالا.
کاری در گذشته انجام شده،
اما نتیجه‌اش هنوز مهم است.
[pause]
# مثال
I have lost my keys.
کلیدها را گم کرده‌ام،
و هنوز هم پیدا نشده‌اند.
[pause]
# نوبت شما
این را به انگلیسی بگویید:
«تا حالا به شیراز رفته‌ام.»
جوابتان را در گروه کلاس بنویسید.

سؤال‌های شاگردها را به متن تبدیل کنید

بهترین ویدیوهای آموزشی اغلب همان‌هایی‌اند که شاگردها سؤالشان را بارها پرسیده‌اند. یک هفته سؤال‌هایی را که سر کلاس یا در گروه Telegram و WhatsApp می‌رسد، در یک دفترچه بنویسید. هر سؤال می‌تواند یک ویدیوی دو سه دقیقه‌ای باشد: خط اول، سؤال را همان‌طور که شاگرد پرسیده تکرار کنید، بعد جواب، یک مثال و یک تمرین. متن‌ها را با نام موضوع در کتابخانه متن‌ها نگه دارید تا برای دوره سال بعد هم آماده باشند.

پیش از اولین درس: یک دور آزمایشی

پیش از ضبط درس اصلی، ده دقیقه برای یک دور آزمایشی بگذارید. روی پخش (▶) پرامپتر بزنید و بدون ضبط، متن درس را یک بار بخوانید تا سرعت و اندازه متن تنظیم شود. بعد یک برداشت ۳۰ ثانیه‌ای بگیرید و با هدفون گوش کنید: صدا واضح است و پژواک ندارد؟ اگر یک تخته کوچک یا کتاب را در کادر نشان می‌دهید، ببینید نوشته‌ها از فاصله گوشی خوانا هستند یا نه. این آزمایش کوتاه جلوی دوباره ضبط کردن یک درس کامل را می‌گیرد.

سرعت مناسب تدریس

هنگام تدریس، آهسته‌تر از گفت‌وگوی معمولی حرف بزنید. تخمین رایج این است که گفت‌وگو حدود ۱۳۰ تا ۱۶۰ کلمه در دقیقه است، اما برای درس دادن ماندن حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ کلمه بهتر است، چون شاگرد هم گوش می‌دهد، هم فکر می‌کند و هم یادداشت برمی‌دارد. بعد از هر تعریف و فرمول [pause] بگذارید تا وقت نوشتن داشته باشد. روش اندازه گرفتن سرعت خودتان را در سرعت تله پرامپتر و کلمه در دقیقه ببینید.

درس‌های بلند: سرتیتر و ضبط بخش‌به‌بخش

ویدیوی بلندی مثل حل تمرین را لازم نیست یک‌نفس ضبط کنید. این روش را امتحان کنید:

1. در متن، پیش از هر تمرین در ابتدای خط # بگذارید و سرتیتر بنویسید، مثل «# تمرین ۳».
2. یک تمرین را حل کنید و ضبط را متوقف کنید. یادداشت‌هایتان را ببینید، آب بخورید و ضبط را ادامه دهید.
3. در Cameratel با وجود توقف و ادامه، در پایان یک فایل ویدیوی یکپارچه دارید و لازم نیست بعداً تکه‌ها را به هم بچسبانید.
4. با «دنبال کردن صدا» بخوانید تا وقتی هنگام توضیح مثال چیزی از خودتان اضافه می‌کنید، متن منتظر بماند.
5. بعد از برداشت، در گزارش ببینید چه مقدار از متن خوانده شده تا هیچ تمرینی جا نیفتاده باشد.

زیرنویس و SRT برای همه شاگردها

در ویدیوی آموزشی زیرنویس فقط امکان اضافه نیست، لازم است. بعضی شاگردها کم‌شنوا هستند، بعضی در خانه‌های شلوغ درس می‌خوانند و خیلی‌ها با دیدن املای اصطلاح‌ها آن‌ها را بهتر یاد می‌گیرند. Cameratel زیرنویس هر برداشت را از روی متن خودتان می‌سازد و با صدایتان همگام می‌کند، پس املای اصطلاح‌های تخصصی همان است که نوشته‌اید.

می‌توانید زیرنویس را به‌صورت فایل .srt خروجی بگیرید و در YouTube یا هر سکوی آموزشی که فایل زیرنویس می‌پذیرد بارگذاری کنید؛ روشش در راهنمای فایل SRT آمده است. اگر درس‌ها را در گروه کلاس Telegram یا WhatsApp می‌فرستید، زیرنویس را به ویدیو بچسبانید، چون آنجا فایل جدا نمایش داده نمی‌شود. جزئیات در صفحه زیرنویس خودکار از متن است.

افقی 16:9 و چیدمانی که هر بار یکی است

ویدیوهای دوره را افقی و 16:9 ضبط کنید. شاگردها اغلب با لپ‌تاپ یا تلویزیون درس می‌خوانند و در تدوین، فضای خالی کنار شما جای اسلاید یا فرمول است.

یکدستی به دوره حس حرفه‌ای می‌دهد. پیش از ویدیوی اول این‌ها را تعیین کنید و در همه ویدیوها تکرارشان کنید:

• یک جا: جای سه‌پایه را با چسب روی زمین علامت بزنید.
• یک نور: یک ساعت ثابت از روز، یا یک چراغ ثابت در یک جای ثابت.
• یک پس‌زمینه و یک لوک: همان دیوار یا همان پس‌زمینه استودیویی و همان لوک سینمایی.
• یک شروع: جمله اول همه ویدیوها یکی باشد، مثل «در درس امروز...».

اگر دوره‌تان در YouTube یا آپارات منتشر می‌شود، برای نگه داشتن مخاطب تا آخر سناریو ویدیو YouTube و آپارات را هم بخوانید.